صفحه اصلی>اخبار>مقالات>بخند مامان لايك بگيره!
مقالات

بخند مامان لايك بگيره!

 

 عجله دارد و مي‌خواهد خودش را به مهدكودك دخترش برساند. نخستین عكس‌هايش مربوط به سونوگرافي‌هاست. «از زماني كه هنوز دنيا نيامده بود، عكس‌هاي سونوگرافي را در فيس‌بوكم منتشر مي‌كردم و حرف‌هايي كه دوست داشتم به او بگويم را همان‌جا مي‌نوشتم.» مرتب به ساعتش نگاه مي‌كند. «بچه‌ داشتن سخت‌ترين كار دنياست، البته شيريني‌هاي خودش را هم دارد.» از تاكسي پياده مي‌شود تا در انتهاي كوچه خودش را به دخترش «لیلی» كه منتظر او است، برساند .

حالا هم كه دنيا آمده و خانمی براي خودش شده اين كار را ادامه مي‌دهم. در گذشته‌ هم پدر و مادرها سعي مي‌كردند از حداقل امكاناتي كه در دست داشتند، عكس‌هايي از فرزندان‌شان ثبت كنند. حالا كه آلبوم از مد افتاده است و تكنولوژي اين امكان را به ما داده، چرا لحظات شيرين آنها را ثبت نكنيم؟» «فاطمه» هم زني است كه پنج‌سالي مي‌شود طعم مادر بودن را چشيده است. همه كارهاي مخصوص مهاجرتش را تمام كرده و به زودي شهروند كانادايي مي‌شود. «از همان اول كه به دنيا آمد، عكس‌ها و فيلم‌هايش را در اينستاگرام مي‌گذاشتم. همه‌جور عكس‌ هم مي‌گذارم . با لباس‌‌هاي شيك، موقع خواب و غذا خوردن يا زمان‌هايي كه حرف يا حركت بامزه‌اي انجام مي‌دهد. خيلي از دوستانم عكس‌ها و فيلم‌هاي پسرم را دنبال مي‌كنند. خواهر و برادرم مقيم كانادا هستند، عكس‌ها و فيلم‌هاي «ياسر» را در فيس‌بوك براي آنها مي‌فرستم.» «فاطمه» نشر عكس‌ها و فيلم‌هاي كودك در فضاي مجازي را سوءاستفاده نمي‌داند .

چه سوءاستفاده‌اي؟ بيشتر آدم‌ها عاشق دنياي كودكي‌اند. عكس‌ها و فيلم‌هايي هم كه پدر و مادرها نشر مي‌دهند، براي به اشتراك گذاشتن اين لحظات شيرين با ديگران است. چرا همه‌ چيز را اين همه سخت مي‌كنيد! اگر قرار بر احقاق حقوق است، موارد زيادي وجود دارد كه مي‌توان به آنها ورود پيدا كرد.» با عصبانيت دور مي‌شود تا خود را به پايانه تاكسي‌ها برساند. «مينا» روي نيمكت به انتظار تاكسي نشسته است و كوله‌پشتي پسرش را زيرورو مي‌كند تا بطري آب را دستش بدهد. «هرازگاهي عكس‌هاي ياشار را در اينستاگرام خودم مي‌گذارد .

بخند مامان لايك بگيره!

لباس‌هايش را با مادرش ست كرده و به لنز لبخند مي‌زند. مدل‌موهايش به سوپراستارها شبيه است و كيف و گل‌سرش همرنگ‌اند. صفحه را كه بالاوپايين مي‌كني او را در لباس‌هاي مختلف و تيپ‌هايي مي‌بيني كه هيچ شباهتي به دنياي كودكانه ندارد. يك‌جا تيپ بچه‌ درس‌خوان‌ها را زده و از پشت عينك گرد و بزرگي كه به چشم دارد، به كتاب‌هاي حجيم خيره شده و در عكس ديگري تنها ماي‌بي‌بي به تن دارد و مقابل آينه فيگور گرفته است. مدل‌هاي كوچولوي اينستاگرام كه نياز به تناسب اندام ندارند و تنها تعداد لايك‌ها تعيين‌كننده است. مادران‌شان براي لايك گرفتن تصاوير آنها را در اينستاگرام و شبكه‌هاي مجازي نشر داده‌اند و حالا تعداد دنبال‌كنندگان‌شان رقم بالايي را نشان مي‌دهد تا توليدكنندگان لباس‌هاي بچه به فكر تبليغات توليدات‌شان بيفتند و مادران آنها را مجاب كنند براي پوشاندن لباس‌ها به تن فرزندان‌شان و معرفي محصول‌شان تا هم مادران لايك بيشتري بگيرند و هم به درآمدزايي برسند .

عاطفه كيان‌نژاد، روانشناس كودك و مدرس دانشگاه مي‌گويد: «بيشتر افرادي كه در اينستاگرام خيلي فعال‌اند نظر ديگران نسبت به خودشان براي‌شان اهميت دارد. پدرومادرهايي كه عكس‌وفيلم كودكان‌شان را در شبكه‌هاي مجازي نشر مي‌دهند در ابتداي امر براي گرفتن كامنت‌ها و لايك‌هاست و بعدها بهانه‌اي مي‌شود براي گرفتن تبليغات

اين روانشناس كودك بر اين باور است كه بهترين راهكار اين است كه براي كودكان صفحه‌ شخصي‌ درست نكنيم و ادامه مي‌دهد: «يكي از مواردي كه شايد در بعضي خانواده‌ها موردتوجه قرار نگيرد اين است كه با افراد مهم زندگي‌شان مانند همسر و فرزندشان به‌عنوان يك انسان برخورد نكنند بلكه نگاهي كالايي به آنها دارند؛ در جهت برآورده شدن يكسري منافع. اين خانواده‌ها زماني كه از عكس فرزندان‌شان براي تبليغات و درآمدزايي استفاده مي‌كنند در گام اول متوجه حواشي و مسائلي كه براي فرزندشان به وجود مي‌آورند، نيستند. لطمه‌هاي روحي و احساسي. درواقع اين نوع برخورد ابزاري با كودكان است كه مي‌تواند مضر باشد و اين احتمال با ‌درصد بالايي وجود دارد كه اين كودك در بزرگسالي احساس سوءاستفاده از جانب خانواده را پيدا كند، البته اين امكان هم وجود دارد که كودكي در چنين شرايطي رشد كند و چنين آسيب‌هايي را نبيند چون بستگي به ساير فاكتورهاي تربيتي دارد اما اين مسأله هم باعث نمي‌شود آسيب‌های احتمالي را ناديده گرفت اين روانشناس يكي ديگر از این آسيب‌ها را نداشتن تحمل سختي‌ها مي‌داند و مي‌گويد: «كودكاني كه در چنين فضاهايي به محبوبيت مي‌رسند تحمل سختي‌ها را ندارند و اين احتمال وجود دارد که در بزرگسالي دچار افسردگي شوند. اين كودكان با اين باور رشد مي‌كنند كه فرد خاصي‌اند و براي همين نمي‌توانند شكست‌ها را قبول كنند و منتظر زندگي خاص هم هستند. خودشيفتگي هم يكي ديگر از آسيب‌هايي است كه اين كودكان را تهديد مي‌كند

حريم خصوصي كودكان كجاي اين ماجراست؟

زمانی ديدن عكس يا فيلم كودكي درحال شيطنت، غذا خوردن يا خوابيدن عجيب به‌نظر مي‌رسيد اما حالا اين تصاوير و فيلم‌ها بخشي از شبكه‌هاي مجازي شده‌اند بي‌آن كه كسي بپرسد حريم‌ خصوصي كودكان كجاي اين ماجراست؟ و اين در حالي است كه نبايد از ياد برد والدين مالك بچه‌ها نيستند و حفظ حريم خصوصي يكي از وظايف آنهاست تا فرزندان‌شان را از هر آسيبي محافظت كنند اما متاسفانه بسیاری از والدين ناآگاهانه اقدام به انتشار تصاوير و فيلم‌هاي كودكان‌شان مي‌كنند بدون اينكه عواقب آن را در نظر بگيرند و به اين مسأله واقف باشند هويت مجازي او را هرطور كه خودشان مي‌خواهند، مي‌سازند. بايد نسبت به اين مسأله تأمل داشت كه هويت مجازي‌اي كه براي آنها ساخته‌ايم در آينده آنها و جايگاه اجتماعي‌شان چه تاثيري خواهد داشت . ..آسیب شبکه های مجازی را جدی بگیریم .




۱۳۹۷/۰۴/۰۶ 231 شرکت باند و گاز و پنبه کاوه