صفحه اصلی>درباره ما>مسئولیت اجتماعی>مسئولیت اجتماعی شرکت ها در ایران
مسئولیت اجتماعی شرکت ها در ایران

 مسئولیت اجتماعی شرکت ها  در ایران :

مسئولیت اجتماعی سازمان، فراتر رفتن از چهارچوب حداقل الزامات قانونی است که سازمان در آن فعالیت دارد. این تعریفی بود که آقای مهندس محسن خلیلی، رئیس هیات مدیره کنفدراسیون صنایع ایران در تعریف مسئولیت پذیری ارائه دادند. وی در ادامه گفت: بر اساس این تعریف شرکتها از نقش تاریخی شان که کسب سود، پرداخت مالیات، استخدام کارکنان و تبعیت از قوانین است فراتر می روند و در تحقق هدف های اجتماعی گسترده تر نقش بسزایی خواهند داشت. در واقع مسئولیت اجتماعی شرکت ها رویکردی متعالی به کسب و کار است که تاثیر اجتماعی یک سازمان بر جامعه چه داخلی و چه خارجی را مد نظر قرار می دهد و هدف اصلی آن گردهم آوردن تمامی بخش ها اعم از دولتی، خصوصی و داوطلبان جهت همکاری با یکدیگر است تا از یک سو موجب همسویی منافع اقتصادی با محیط زیست و از سوی دیگر سبب توفیق، رشد و پایداری کسب و کار گردد. البته باید توجه داشت که وابستگی کسب و کار به مسئولیت اجتماعی متناسب با نوع کار و اندازه واحد اقتصادی است، لیکن به لحاظ منافع و ارزشی که مسئولیت پذیری اجتماعی برای هر کسب و کار سازمان ایجاد می کند، بهره گیری از آن را در اندازه های مختلف واحد اقتصادی ضروری می سازد. بنابر این مسئولیت اجتماعی شرکت ها مختص به کسب و کارهای بزرگ و سودآورتر شدن آنها نیست، بلکه رفتار سازمانی تمامی شرکت ها و سازمان ها را در بر می گیرد.(1) ماهنامه تدبیر www.imi.ir

با توجه به فرآیند خصوصی سازی در ایران و اعمال تغییر در ساختار مالی، در محیط های نظارتی ( تصوین قانون حمایت و … ) ، در محیط های رقابتی ( جهانی شدن مقررات تجاری و … ) ، در بازار سرمایه ( رشد موسسات مالی و … ) و در محیط کار ( دانش محور شدن محیط کسب و کا و .. ) و افزایش اهمیت نقش کنترلی و تنظیم کنندگی سازمان ها ، مباحث مسئولیت های اجتماعی سازمانی مورد اهمیت و توجه ویژه قرار گرفته و نهادها و سازمان های مختلفی جهت ترویج و فرهنگ سازی این مباحث شروع به کار کرده اند.

در حال حاضر شرکت ها و سازمان فعالی در زمینه مباحث مسئولیت های اجتماعی در داخل ایران فعال هستند. از جمله این شرکت ها می توان به شرکت کیسون، موسسه خیریه محک، شرکت یونیلیور ، شرکت تام ایران خودرو، شرکت ملی نفت ایران، شرکت بیمه ایران، شرکت پاکشو، آب معدنی دماوند، شرکت رنگ سحر و شرکت باند و گاز و پنبه کاوه  ….. اشاره داشت.

مرکز  ترویج مسئولیت اجتماعی شرکت ها – ایران  – www.csriran.com

مرکز ترویج مسئولیت اجتماعی شرکتها موسسه ای است غیر دولتی ، غیر انتفاعی و غیر سیاسی که در چارچوب اهداف و موضوعات ترویج و آموزش مفهوم مسئولیت اجتماعی شرکتها و حاکمیت شرکتی ( نظام راهبری شرکتها ) در کشور تشکیل شده و آذرماه 1385به ثبت رسیده است این مرکز به منظور ترویج مفهوم مسئولیت اجتماعی شرکتها با تمامی بازیگران چون سازمانها و وزارتخانه های دولتی ، دانشگاهها ، تشکلهای صنعتی و صنفی و سازمانهای بین المللی وارد همکاری متقابل شده است. این مرکز به عنوان اولین موسسه ایرانی به عضویت معاهده جهانی سازمان ملل UN Global Compact  و مجمع جوانان کنفرانس اسلامی  و شبکه مسئولیت اجتماعی شرکتی GPN360  درآمده است. این مرکز هم اکنون نایب رییس کمیته ایرانی استاندارد ایزو 26000 در کشور می باشد.  این مرکز هم اکنون نماینده موسسه the CSR-Company  از اعضای تدوین کننده کمیته راهبری استاندارد ایزو 26000 می باشد. مرکز ترویج مسئولیت اجتماعی شرکتها ، از سوي موسسه Global Reporting Initiative  جهت عضويت دركميته بررسي و اصلاح چهارچوب گزارش دهي پايدار G3  ( موسسه گزارش دهی جهانی ) دعوت به همكاري شد. همچنین این مرکز از اعضای کمیته حمایت کننده منشور زمین (ECI  )  می باشد.

چشم انداز و ماموریت این مرکز به شرح زیر می باشد:

  • بهبود محیط کسب و کار مسئولیت پذیر در ایران
  • افزایش اگاهی و فراهم کردن منابع مفید برای توسعه کسب و کار مسئولیت پذیر از طریق همکاری با همه ذی نفعان مرتبط
  • چند نکته کلیدی :
  •  اقدامات مربوط به مسئولیت های اجتماعی با توجه به سطح آگاهی و اطلاعات ذی نفعان ، بعضاً بسیار زمان بر بوده  و در مجموع در زمان طولانی به ثمر می نشیند چرا که اصولاً این قبییل فعالیت ها از جنس کارهای فرهنگی می باشد .
  •  از جمله موانع موجود در نزد افراد برای انجام کارهای مرتبط با CSR ،   نبود تجربه قبلی قابل قبول و مطرح بین شرکت ها و موسسات و عدم اطمینان به موثر بودن آنها می باشد .
  •  هزینه زیادی که فعالیتهای مرتبط با مسئولیت اجتماعی به شرکت ها تحمیل می کند مانع دیگری برای این قبیل فعالیت ها می باشد .
  •  اعتقاد مدیریت ارشد سازمان به موثر بودن فعالیت های مسئولیت اجتماعی  در فروش و بازار،  نقش کلیدی در اجرای آن دارد .
  • داشتن کارکنان علاقمند و پیگیر و متخصص برای عملی کردن یافته ها و مرتبط کردن آن با فرآیند CSR شرکت بسیار مهم می باشد .
  •  نکته کلیدی برای نهادینه کردن مسئولیت اجتماعی در بنگاه های اقتصادی آن است که همه بدانیم :
  • CSR ، فعالیت هائی است که می تواند منافع سازمان و ذی نفعان ما را هم زمان تامین نماید ، به عبارت دیگر فعالیت های مسئولیت اجتماعی هیچ منافاتی با تلاش یک بنگاه اقتصادی برای کسب سود بیشتر ندارد بلکه تامین و یا حداقل رعایت منافع دیگران را نیز توصیه نموده و انتظار دارد .

  رویکرد شرکت باند و گاز و پنبه کاوه در مورد مسئولت اجتماعی شرکت ها :

همانطور که اشاره شد، مسئولیت اجتماعی شرکت ها تعهد و تکلیف مدیریت به انجام کارهایی که حافظ و ارتقاء دهنده رفاه جامعه و علایق سازمان باشد را در برمیگیرد. از آنجاییکه سازمانها تاثیر عمده ای بر سیستم اجتماعی دارند، فعالیت آنها باید بگونه ای باشد که در آن زیانی به جامعه و ذی نفعان نرساند، بنابراین مسئولیت اجتماعی با مفاهیمی همچون تعهد اجتماعی و پاسخگویی اجتماعی در ارتباط است. بهمین دلیل شرکت باند و گاز و پنبه کاوه به عنوان بزرگترین و معتبرترین شرکت تولیدی در زمینه تجهیزات یکبار مصرف پزشکی از این مقوله مستثنی نمی باشد.

فرآیندهای فعالیت های مرتبط با CSR  شرکت کاوه به اختصار بشرح ذیل می باشند:

مرحله 1: فرآیند تشخیص نیاز:

در سال 1373 پس از راه اندازی فاز دوم کارخانه ( تولید انواع گاز جراحی و استریل ) شرکت کاوه پس از بررسی و مطالعه بازار مصرف به نتایج زیر دست یافت:

1- استاندارد تولید این کالاها در کشور تدوین گردیده ولی رعایت آن اجباری نشده است.

2- کیفیت کالای تولیدی در کشور بسیار پائین و غیرقابل قبول می باشد.

3- اطلاعات و آگاهی های سه گروه مصرف کننده نهائی ، مشتری ( مسئولین خرید و مصرف بیمارستان ها و درمانگاه ها)و کارشناسان سازمان ها وموسسات قانونی ( موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و اداره کل تجهیزات پزشکی ) که وظیفه کنترل کیفیت محصولات مصرفی فوق الذکر را در کشور به عهده دارند ، بسیار کم و تقریباً در حد صفر می باشد.

4- عامل تعیین کننده در فروش و مصرف کالاها  قیمت می باشد.

5- نقایصی در اجرای قوانین موجود نیز وجود دارد که باید اصلاح گردد.

 مرحله 2: فرآیند انتخاب سبد پروژه های مسئولانه اجتماعی:

از آنجائیکه در بررسی های کارشناسان شرکت کاوه به این مهم تاکیدشده بود که هیچ تجهیز پزشکی یکبار مصرف به اندازه گاز جراحی واستریل درمجاورت خون و اعضاء داخلی بدن قرار نمی گیرد و ناخالصی ها و آلودگی های احتمالی موجود در گاز قطعاً به خون بیمار ( درمحل زخم و جراحت ) وارد شده و عفونت و تب پس از عمل و طبیعتاً طولانی شدن دوره درمان و بالا رفتن بی دلیل هزینه درمان را به همراه خواهد آورد و بیمار نیز بیشترین لطمه را از این بابت خواهد دید.

شرکت کاوه استراتژی خود را بر پایه تولید با کیفیت و اطلاع رسانی به ذی نفعان قرار داده است .

از اینرو جهت رفع این مشکل برای هر چهار گروه ذی نفع و همچنین همکاران خود اقدام به طراحی و برنامه ریزی بصورت ذیل نمود:

1-  بررسی علت تولیدکالاهای بی کیفیت توسط تولید کنندگان باند وگاز و تلاش در جهت رفع آنها در شرکت کاوه .

2- بررسی علت خرید کالاهای بی کیفیت توسط مراکز مصرف درمانی –بیمارستانی و عدم توجه به احتمال تاثیر نامطلوب کیفیت این کالاها بر روی فرآیند بهبود بیمار.

3- بررسی علت اجباری نشدن استاندارد تدوین شده گاز جراحی و استریل و نیز عدم پیگیری و برخورد قانونی و حتی قضائی با افرادی که کالاهای بی کیفیت را تولید و به بازار عرضه می نمایند.

4- بررسی علت پذیرش کالاهای بی کیفیت توسط مصرف کننده نهائی.