صفحه اصلی>تداخلات دارویی>مقالات تداخلات دارویی>زخم های دیابتی - 3
مقالات تداخلات دارویی
زخم های دیابتی - 3

زخم های دیابتی - 3

 

 علیرغم این واقعیت که بسیاری از داروها تأثیر بالینی بر میزان قند خون را به عنوان عوارض جانبی نامطلوب تأیید می کنند، بروز هیپوگلیسمی ناشی از استفاده از داروهای غیر انتفاعی هنوز شناخته نشده است و از جمله  دلایل اصلی آن را میتوان احتمالا عدم وجود مطالعات بالینی مناسب، عدم گزارش سازمانی و مستند سازی ،عوارض ناشی از داروها و در نهایت عدم تعریف یکنواخت هیپوگلیسمی برشمرد. قرص‌های دیابت و دیگر قرص ها، بدون استثنا دارای عوارض جانبی می باشند.

·         دسته  داروهای ضد دیابتی که دارای اثر بالقوه بر شروع هیپوگلیسمی دارند: 

-         دسته داروهای درمان عفونت باکتریایی

فلوروکینولون امروزه یکی از گروه های معمول از داروهای ضد میکروبی هستند که اثرات درمانی خود را از طریق  مهار تکثیر   باکتریایی نشان می دهند.علیرغم این که استفاده از آنها به یک مشخصات ایمنی خوب مرتبط است، فلوروکینولون ها ممکن است منجر به اختلالات مکرر تنظیمات گلوکز خون شوند. استفاده از سیپروفلوکساسین، لووفلوکساسین و مکسیفلوکساسین می تواند باعث ایجاد هیپوگلیسمی شدید در اثر فعالیت در سلول های پانکراس  β و افزایش ترشح انسولین شود .

اختلالات هومئوستاز گلوکز(حفظ شرایط پایدار و ثابت ) در افراد که  با داروهای خوراکی ضد دیابتی  و نیز در افرادی که نارسایی مزمن کلیه دارند، شایعتر و بیشتر است زیرا کینولون ها عمدتا از طریق کلیه ها ترشح می شوند (Cavet et al. ، 1997 ).ترکیبی از آنتی بیوتیکهای ترمیتوپریم و سولفامتوکسازول اغلب ترکیباتی هستندکه برای درمان بسیاری از عفونت های ناشی از باکتری استفاده می شوند. برخلاف استفاده از دُزهای درمانی معمول، استفاده از دُزهای بالای ،تریموپریم و سولفامتوکسازول ممکن است منجر به افزایش میزان بروز هیپوگلیسمی شود. ,  این عارضه در بیماران مبتلا به اسهال، بیماران سالمند، بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی و کودکان بیشتر می باشد (Schattner idr., 1988) . 

بروز هیپوگلیسمی ناشی از استفاده از ترکیب تریموتوریم و سولفامتوکسازول در موارد مصرف همزمان داروهای ضد انسداد مانند سولفونامیدها شایع است. مکانیزم این تعامل به طور عمده به دلیل شباهت ساختاری سولفامتوکسازول به سولفونیل اوره و مهار متابولیسم سولفونیل اوره، به ویژه tolbutamide  (Arem et al. ،  1983 ) میباشد.

Antimalariki -

در مورد مالاریا، هیپوگلیسمی  معمولا به علت عفونت با پلاسمودیوم فالسیپاروم یا به عنوان یک واکنش از درمان بیماری ضد مالاریا رخ دهد. به همین دلیل دشوار است که در اثر بیماری پیشرفته یا کم کاری هیپوگلیسمی ناشی از استفاده از آنتی مالاریا ها، تشخیص داده شود (Mishra et al. ،  2006 ).مکانیسم هیپوگلیسمی ناشی از استفاده از آنتی مالاریا ها بر اساس ترشح انسولین از نظر فارماکولوژیک است (Smith et al. ،  1987 ). به همین دلیل در خصوص استفاده از ضد مالاریا در کودکان، زنان باردار و بیماران نارسایی مزمن با نارسایی کلیوی مورد توجه ویژه  و شرایط خاصی قرار می گیرند. با توجه به استفاده مکرر از  بتابلوکرها برای درمان بیماریهای قلبی عروقی، این عوامل نشان دهنده یک گروه بسیار مهم از داروهایی هستند که می توانند به طور بالقوه بر وقوع اختلالات در تنظیم قند خون کمک کنند .

- مسدود کننده های بتا

- استفاده از  بتابلوکرها می تواند منجر به افزایش هیپوگلیسمی و افزایش قند خون شود .  وقوع هیپوگلایسمی عمدتا به افزایش اثر انسولین بر روی بافت هدف و افزایش جذب گلوکز در لیپولیز، گلیکوژنولیز و گلوکونئوژنز  می باشد. به همین علت، استفاده از  بتابلوکرها در بیماران دیابتی باید اجتناب شود، بیماران دیابتی باید به صورت منظم ،سطح گلوکز خونشان را بررسی کنند و از  علائم هیپوگلیسمی آگاهی داشته باشند.

-   فیبرها

امروزه فیبرها یکی از گروههای درمانی، برای هیپرلیپیدمی با افزایش غلظت تری گلیسیرید سرم هستند. استفاده از فیبرها به طور کلی توصیه میگردد، به خصوص در صورت استفاده همزمان از داروهای ضددرد خوراکی که نیاز به احتیاط خاص است ،به دلیل اینکه که فیبرات ها تمایل زیادی  به جذب آلبومین سرم دارند ، می توانند منجر به دفع داروهای ضد دیابت مثل سولفونامیدها شوند و در نتیجه افزایش هیپوگلیسمی را خواهیم داشت.

قرص Gemfibrozil  می تواند علاوه بر hypoglycaemia (افت قند خون) با مهار متابولیسم برخی از داروهای ضد دیابتیک مانند تیازولیدیدونیک و سولفونامید، منجر به افزایش نیمه عمر آنها و در نتیجه اثر مضاعف  هیپوگلیسمی آنها میشود (Niemi  و همکاران، 2001).

-  داروهای ضد افسردگی

در میان داروهایی که بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند و گلوکز را تحت تاثیر قرار می دهند، داروهای ضد افسردگی هستند؛ این دسته داروها عمدتآ به بروز هیپرگلیسمی و هیپوگلیسمی منجر می شوند. هیپوگلایسمی بیشتر در داروهای ضد افسردگی سروتونرژیک مانند فلوکستین، سرترالین و ونلافاکسین مشهود است. بر خلاف این ،داروهای ضد افسردگی مهارکننده های مونوآمین اکسیداز ، به ندرت باعث هیپوگلیسمی می گردند. وقوع هیپوگلیسمی با یک گروه هیدرازین همراه است که باعث تحریک ترشح انسولین و در نتیجه آن هیپوگلیسمی می شود (Ben Salem et al. ،  2011 ). 

محمد مهدی ثقفی فوق تخصص فارماکولوژی

 : 1571 ۱۳۹۶/۱۰/۲۶ شرکت باند و گاز و پنبه کاوه