صفحه اصلی>آلرژی به دارو
آلرژی به دارو

آلرژی به دارو

 

اصطلاح "آلرژی" در سال 1906 معرفی شد، که در آن اولین پزشکان اتریشی متخصص  اطفال    Clemens von Pirquet و Bla Schick دیدند که چگونه سیستم ایمنی می تواند در پاسخ های اصلاح شده پس از تجویز سرم      Heterologous یا واکسن علیه  بیماری آبله  (Smallpox ) برای اهداف درمانی دیگر نیز نقش مهمی داشته باشند .

گفته می شود در سده بیستم آبله یک نوع بیماری واگیردار بود که عامل آن یکی از دو ویروس آبله درشت یا آبله ریز بوده  و حدود 300 تا 500 میلیون نفر را به کام مرگ کشانده است،  Pirquet و  Schick    به این پدیده به عنوان "آلرژی" اشاره کردند. در ابتدا تمام اشکال حساسيت به عنوان آلرژي طبقه بندي شد، زيرا تصور مي شد، آلرژی از طريق تغيير در سيستم ايمني، می شود. بعدها مشخص شد که بسیاری از مکانیزم های  متفاوت بیماری، در فعال سازی غیر طبیعی سیستم ایمنی بدن نقش داشته است .

واکنش آلرژیک سیستمیک نیز "آنافیلاکسی" نامیده می شود، که بسته به شدت آن می تواند باعث ایجاد واکنش های پوستی، برونشیت، اِدم، فشار خون بالا و شوک آنافیلاکتیک بیمار با علائم احتمالی کما که گاهی نیز می تواند مرگبار باشد، شود. برای مثال گرده گیاهان، می‌تواند سیستم ایمنی شخص آلرژیک را طوری تحریک کند که گویی با یک خطر جدی روبرو شده‌است. حساسیت های موردی  یک مشکل بسیار شایع است و تقریباً از هر ده نفر، دو نفر به آن مبتلا هستند.

 طبق آمار جهانی تعداد آلرژی های رایج در دهه های اخیر افزایش یافته است که چندین فرضیه در مورد این پدیده وجود دارد. از این رو باید به این نکته توجه داشت که پیش از این، آلرژی ها از نظر پزشکان به عنوان بیماری های غیر مسری شناخته می شدند.

امروزه،  فرض بر این است که در کشورهایی با استانداردهای بهداشتی بالا، تنوع کمتری ، از آلرژی ها وجود دارند. کودکان در کشورهایی که دارای استانداردهای بهداشتی بالا هستند سیستم ایمنی بهتر و قویتری نسبت به کشورهای فقیر دارند، اگر این فرضیه طبق آمار جهانی درست باشد، سوالی که پیش می آید این است: اگر شرایط زندگی،  بیشتر از هر جای دیگری در جهان،  علت اصلی بیماری باشد، باشد چرا پس از جنگ جهانی دوم، تعداد آسم و بیماران ریوی در کشورهای غربی افزایش یافت ؟

دانشمندان در پاسخ به این دلیل می گویند: محیط پاک و عدم توسعه کافی،سیستم ایمنی بدن را باعث شکل گیری روند بیماری در دوران کودکی می کند.

نتایج مطالعه‌ای علمی در دانشگاه اوتاگو نشان می‌دهد، کودکانی که به مکیدن انگشت شست یا جویدن ناخن دست خود عادت دارند، کمتر با خطر ابتلا به آلرژی مواجه هستند. اگر چه  تشویق این نوع از رفتار ِکودکان توصیه نمی‌شود، اما ظاهراً این عادت‌ها از جنبه‌های مثبت و غیرقابل انکاری نیز برخوردارند.

هنگامی که سیستم ایمنی افراد در معرض یک ماده حساسیت‌زا قرار می‌گیرد، اتفاقاتی برای فرد می افتد که در زیر به بعضی از آنها می پردازیم :

  1. بدن برای مبارزه با ماده مذکور، شروع به تولید نوع خاصی پادتن می‌کند که IgE نام دارد.
  2. پادتن‌ها به نوعی سلول خونی که ماست ‌سل Mast cell نام دارد متصل می‌شوند. این سلول‌ها در دستگاه تنفسی و دستگاه گوارشی، که محل اصلی ورود عوامل آلرژی زا است، فراوانند.
  3. ماست‌سل‌ها با انفجار خود مواد شیمیایی مختلفی از جمله هیستامین و اینترلوکین آزاد می‌کنند که عامل اصلی بروز بسیاری از علایم آلرژی زا است که از جمله این علایم می‌توان به خارش گلو، آب‌ریزش بینی، ریزش اشک، عطسه و سرفه اشاره نمود.

اگر ماده حساسیت ‌زا در هوا باشد، واکنش آلرژیک در چشم‌ها، بینی و ریه رخ می‌دهد و اگر این ماده از را دهان وارد بدن شود، واکنش آلرژیک در دهان، معده و سایر بخش‌های دستگاه گوارش بروز می‌کند.

گاهی واسطه‌های شیمیایی آزاد شده در بدن به قدری زیاد است که علایم بسیار حادی نظیر کهیر، کاهش فشار خون، شوک یا بیهوشی نیز به وجود می‌آید.

فیلیپه دل و رابین کومب در سال 1963 سیستم طبقه بندی جدیدی را ارائه دادند که شامل چهار نوع واکنش های حساسیت شناخته شده با نام غیر معمول به نام کلاس های I تا IV بود. با استفاده از این طبقه بندی جدید، اصطلاح "حساسیت" برای حساسیت نوع I محفوظ مانده است.

 آلرژی با پاسخ های التهابی به آلرژن ها مشخص می شود؛ که می تواند بصورت Local و Systemicباشند و معمولا  با علائم تیپیکال و با توجه به نواحی و اندامهای  مختلف  به شرح زیر باشد:

بینی: عطسه و تورم غشای مخاطی بینی که تقریبا می تواند  همیشه همراه با رینیت آلرژیک(التهاب مخاط بینی) باشد.

چشم: قرمزی و خارش ملتحمه (پشت پلک‌ها و قسمت جلوی سفیدی چشم را پوشانده )

دستگاه تنفسی تحتانی: سوزش، برونشیت، حملات آسم

پوست: درماتیت آلرژیک، مانند اگزما،  نورودرمیت (جزئی) و درماتیت تماسی

اکثر آلرژی ها با داروهایی که علائم آلرژیک را از بین می برند یا کاهش میابند یا درمان می شوند، اما این داروها برای بیماری های آلرژیک نیستند.

نمونه هایی از مواد فعال در داروهای ضدالتهابی به شرح ذیل میباشد:

آنتی هیستامین (به عنوان مثال لوراتادین)

آدرنالین (برای واکنش شدید)

گلوكوكورتيكوئيدها (مثلا پردنيزون)

تثبیت کننده های مشت سلولی (به عنوان مثال کرومولین سدیم)

P2-agonists (به عنوان مثال Salbutamol )

آنتاگونیست های گیرنده لکوتیرن (مثلا مونتلوکست)

تئوفیلین - انسداد آنتی بادی (Omalizumab Monoclonal (Xolair مورد استفاده در موارد آسم آلرژیک شدید.

 حساس بودن آلرژی به دارو و حساسیت ناخوشایند به آنها ، نتیجه رشد سریع مواد سنتزی و دارویی، به ویژه آنتی بیوتیک ها و مصرف غیر منطقی آنها در زندگی روزمره است. این داروهای ضد آلرژی بسته به نوع بالینی و شدت بیماری در فرمهای مختلف (قرص، اسپری بینی، اسپری های آسم، قطره چشم، کرم، پماد و تزریق) هستند.

این داروها  با توجه به پتانسیل و چگونگی عملکرد  مواد موثره آنها در شرایط و زمان مختلف بروز آلرژی، به صورت دائمی یا پیشگیرانه تقسیم می شوند.

قسمت اول... 



 : 64 ۱۳۹۷/۰۸/۱۸ شرکت باند و گاز و پنبه کاوه