صفحه اصلی>آلرژی به دارو 2
آلرژی به دارو 2

آلرژی به دارو 2

 
در نشریه شماره 49، به اصطلاح "آلرژی" که در سال 1906 معرفی شد، پرداخیتم که در آن اولین پزشکان اتریشیِ متخصص اطفال دیدند که چگونه سیستم ایمنی می تواند در پاسخ های اصلاح شده پس از تجویز سرم Heterologous یا واکسن علیه بیماری آبله (Smallpox) برای اهداف درمانی دیگر نیز نقش مهمی داشته باشند. حساس بودن آلرژی به دارو ، نتیجه رشد سریع مواد سنتزی و دارویی، به ویژه آنتی بیوتیک ها و مصرف غیر منطقی آنها در زندگی روزمره است. این داروهای ضد آلرژی بسته به نوع بالینی و شدت بیماری در فرمهای مختلف ( درقرص، اسپری بینی، اسپری های آسم، قطره چشم، کرم، پماد و تزریق) هستند.این داروها با توجه به پتانسیل و چگونگی عملکرد مواد موثره آنها در زمان بروز آلرژی به دائمی یا پیشگیرانه تقسیم می شوند. زمانبندی واکنش آلرژیک به داروها نیز مهم است. که به دو زمان متفاوت ، زمان انکوباسیون و زمان واکنش آلرژی تقسیم میشود. - زمان انکوباسیون فاصله بین اولین تماس با آلرژن به واکنش آلرژیک است. - زمان واکنش فاصله بین تماس مجدد است با آلرژن و شروع علائم بالینی. به همین دلیل واکنش آلرژیک را نیز میتوان به زمان واکنش آلرژیک حاد با زمان واکنش از 0 تا 60 دقیقه، و Subacute reaction با زمان واکنش از 1 تا 24 ساعت و و واکنش حساسیت دور هنگام با زمان یک روز تا چند هفته تقسیم بندئ نمود. بنابر آمارتحقیقاتی میتوان گفت بیماریهای آلرژیک در کودکان شایع و حتی در سال اول نیز دیده می‌شود و یا در مواردی پس از چندین سال فروکش کردن بیماری، مجدداً شعله ور می شوند.آسم و دیگر بیماری‌های آلرژیک می‌توانند تحت تاثیر فاکتورهایی نظیر سن، جنس، نژاد و وضعیت اقتصادی و اجتماعی قرار بگیرد، موارد غیر آلرژیک نظیر هورمون‌ها، اضطراب و هیجان، سیگار، عطر و سایر محرک‌های محیطی نیز در این میان نقش دارند، اگر چه فاکتورهای ژنتیکی در این رابطه ناشناخته هستند، ولی در بعضی بیماریها نظیر آسم، تب یونجه و اگزما گرایش ارثی وجود دارد. علائم بالینی پیشرو در واکنش آلرژیک حاد نارسایی حاد گردش خون است در این شرایط فشار خون کاهش می یابد، پالس شتاب می یابد؛ بیمار در ابتدا بی قرار است، او توسط دستها و پاها خود را زخمی می کند و بعد از آن آگاهی را از دست می دهد. بیمار اغلب دارای گرفتگی عضلات است ،درد شکم با استفراغ و اسهال خونریزی، آسم و در نهایت مرگ ناشی از نارسایی گردش خون یا ناشی از خفگی است. در برخی موارد، آلرژی ها می توانند منجر به موارد شدید و حاد شوک آنافیلاکتیک شوند، که مبتلایان را در معرض خطر مرگ و میر قرار می دهد، در چنین شرایطی از جمله اقدامات فوری پزشکی ذیل: - مصرف داخل وریدی آنتی هیستامین -استفاده از آدرنالین عضلانی و داخل وریدی - استفاده از گلوکوکورتیکوئیدها برای بیماران شناخته شده که در معرض خطر شوک آنفلایزا قرار دارند (به عنوان مثال، آسیب های ناشی حشراتی آلرژیک)، همچنین مجموعه ای از کمک های اولیه اضطراری با داروهای آنتی هیستامین و کورتیکواستروئید، عامل استنشاقی و همچنین یک سیستم آدرنالین خودکار، انژکتور (قلم آدرنالین) را می توان نام برد . چگونه می توانیم آلرژی به داروها را شناسایی کنیم؟ شایع ترین نشانه ها علائم پوستی ازجمله زگیل (کندو) و آنژیوادما (تورم پوست و غشای مخاطی) است ممکن است بلافاصله پس از مصرف دارو ظاهر شوند و علائم معمولا پس از متوقف کردن دارو ناپدید می شوند. سایر سیستم های آلی نیز ممکن است تحت تاثیر قرار بگیرند: دستگاه تنفسی (رینیت، آسم، سرفه)، دستگاه گوارش (تهوع، استفراغ، اسهال)، کلیه ها، سیستم عصبی (صرع، نوریت) و گردش خون. و در بدترین حالت شوک آنافیلاکتیک رخ می دهد. چه داروهایی معمولا باعث واکنش های آلرژیک می شوند؟ هر دارو ممکن است باعث واکنشهای آلرژیک شود. در روند شدت حساسیت عوامل مهمی مانند، دوز دارو ، طول مدت درمان و فرکانس دوز و روش تجویزآن به صورت وریدی ، تجویز طولانی مدت با دوز بالا و تجویز مکرر داروها خطر ابتلا به آلرژی به این دارو ها را افزایش می دهد. افرادی که واکنش آلرژی به مصرف یک دارو داشته اند، 15 برابر احتمال افزایش واکنش های آلرژیک برای داروهای مشابه و هر داروی دیگر را دارند. اغلب بیشترین واکنشهای آلرژی زا به دنبال تجویز آسپیرین و داروهای مرتبط تسکین درد و کاهش تب (NSAID) وهمچنین برای آنتی بیوتیک ها (پنی سیلین ها، سفالوسپورین، کارباپنمها)، سولفونامیدها، داروهای ضد سل، نیتروفورانتوئین، بی حس کننده، و حاجب اشعه X بوجود می آیند. مطالعات نشان می دهند هر سال تعداد زیادی از افراد در سراسر جهان و از جمله کشور ایران دچار عوارض ناشی از آلرژی در اثر تابش نور بویژه نور خورشید می شوند. باید به خاطر داشت که در این نوع آلرژی و حساسیت در حقیقت مصرف دارو و یا مواد آرایشی و بهداشتی باعث حساس شدن فرد به نورخورشید می شود. یک گروه ویژه از واکنش های آلرژیک مواد داروهای درماتوز Photoallergic هستند. نور با عث فعال شدن Photoallergen می شود (در این مورد Photoallergen می تواند ماده فعال و یا دیگر ترکیبات آن باشد)، که از طریق پوست وارد شده، و یا از طریق دستگاه گوارش به پوست رسیده است، به طوری که به پروتئین در پوست متصل می شود. پروتئین ترکیب شده باعث فعال شدن بیش از حد سیستم ایمنی دربدن شده ودر نتیجه ضایعات پوستی ایجاد می شود. در حال حاضر استفاده از بعضی مواد که بالقوه در اثر نور آلرژی زا هستند، به طور قابل ملاحظه ای در لوازم آرایشی کاهش یافته است. اغلب کرم های ضد آفتاب حاوی مشتقات پاراآمینوبنزوئیک اسید (PABA)، بنزوفنون ها، سالیسیلات ها، مشتقات دی بنزوئیل متان و آنترانیلات ها می باشند. گزارشات بسیاری از آلرژی زا بودن مشتقات پاراآمینوبنزوئیک اسید در اثر نور وجود دارد که منجر به حذف آن از کرم های ضد آفتاب فعلی شده است. بنزوفنون ها به طور گسترده ای در کرم های ضد آفتاب و اسپری های مو استفاده می گردند. همچنین بعضی از مواد تشکیل دهنده عطرها نیز می توانند به عنوان فتوآلرژن، سبب واکنش های آلرژیک در پوست شوند.. شایان توجه است بعضی از مواد ضد باکتری نیز می توانند عامل بروز واکنش های آلرژیک در اثر تابش نور (فتوآلرژی) شوند. تریکلوسان یکی از انواع این نوع مواد ضدباکتری بوده که دربعضی از انواع صابون ها و مواد برطرف کننده بوی نامطبوع بدن مورد استفاده قرار می گیرد. یکی دیگر از مواد بالقوه فتوآلرژن ضد باکتری، ماده فنتی کلر(Fenticlor) می باشد که به عنوان نوعی عامل ضد باکتری و ضد شوره و پوسته در مراقبت از مو استفاده می گردد. بیمارانی که یک یا چند مورد از این داروها را دریافت می کنند توصیه می شود به رهنمودهای کلی از جمله استفاده ازکرم های ضد آفتاب جلوگیری از نور مستقیم خورشید از ساعت 11 صبح تا 4 بعد از ظهر، پوشیدن سرپوش های محافظ و عینک آفتابی و استفاده از کرم های محافظتی ضد حساسیت با بالاترین فاکتورهای محافظتی توجه نمایند

 : 189 ۱۳۹۸/۰۴/۱۹